Het kabinet ziet dat de Nederlandse arbeidsmarkt onder druk staat: technologische veranderingen zoals AI, personeelstekorten, vergrijzing en toenemende druk op sociale zekerheid vragen om keuzes. Werk moet meer lonen, zekerheid bieden bij tegenslag en tegelijkertijd ruimte laten voor een wendbare arbeidsmarkt.

Daarom presenteert het kabinet een pakket plannen voor onder meer de WW (Werkloosheidsuitkering), de transitievergoeding, van-werk-naar-werk-trajecten en de loondoorbetaling bij ziekte en WIA (Werk en inkomen naar arbeidsvermogen). Samen met sociale partners wil het kabinet werken aan oplossingen die snel effect hebben én bijdragen aan een toekomstbestendig arbeidsrecht.

De belangrijkste punten op een rij: 

• Loondoorbetaling bij ziekte: de huidige lange en hoge loondoorbetalingsplicht wordt, vooral voor het mkb, als een grote last ervaren. Daar wil het kabinet iets aandoen. 
• Verminderen administratieve lasten: bureaucratische belemmeringen in de Wet Verbetering Poortwachter worden aangepakt. Dit betekent minder rapportages, minder onzekerheid over sancties, meer helderheid en meer maatwerk tussen werkgever en werknemer. Het doel is snelle re-integratie te bevorderen en de formulierenstress te verminderen.
• Gelijke behandeling: werkgevers worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid om discriminatie op de werkvloer en bij werving en selectie te voorkomen. Het naleven van gelijke behandelingsregels wordt daarmee steeds belangrijker.
• Cao’s moderniseren: cao’s blijven een belangrijke pijler voor arbeidsvoorwaarden. Het kabinet wil het draagvlak vergroten, onnodige regeldruk verminderen en meer flexibiliteit creëren voor niet-vakbondsleden en innovatieve sectoren.
• Flexibele overgang van werk naar werk: ontslagprocedures krijgen meer ruimte voor de menselijke maat. Persoonlijke omstandigheden worden beter meegewogen, ook bij ontslag wegens reorganisatie. Daarnaast wordt het concurrentiebeding gemoderniseerd om werknemers meer bewegingsvrijheid te geven.
• Transitievergoeding hervormen: de transitievergoedingvergoeding wordt gekoppeld aan de LLO-infrastructuur, gericht op scholing en re-integratie. Werkgevers die hierin investeren, krijgen minder verplichtingen. De compensatie ten aanzien van de transitievergoeding voor langdurige zieken na twee jaar wordt afgeschaft.
• WW aanpassen: de WW wordt activerender en sluit beter aan bij een leven lang ontwikkelen. De startuitkering wordt hoger (80% in de eerste twee maanden), maar de totale duur wordt verkort naar één jaar. De opbouw en verzilvering van rechten worden aangescherpt.
• Arbeidsongeschiktheidsstelsel (WIA/IVA): het kabinet erkent dat het stelsel vastloopt en kwetsbare mensen hierdoor niet tijdig of goed worden geholpen. Daarom worden maatregelen genomen voor de korte en lange termijn, met focus op uitvoerbaarheid en de menselijke maat. Op korte termijn wordt ingezet op taakherschikking, betere samenwerking tussen verzekerings- en bedrijfsartsen, strengere voorwaarden voor herbeoordelingen en meer aandacht voor preventie. Op langere termijn wordt het stelsel activerender ingericht: per 2030 vervalt voor nieuwe gevallen het duurzaamheidscriterium en daarmee de IVA-uitkering. Bestaande IVA-gerechtigden behouden hun rechten.
• Verlofstelsel vereenvoudigen: werk, gezin en zorgtaken moeten beter te combineren zijn. Het kabinet vereenvoudigt het verlofstelsel, op basis van het SER-advies ‘Balans in maatschappelijk verlof’, zodat zorg- en ouderschapsverlof overzichtelijker en gebruiksvriendelijker wordt.
• AOW-leeftijd: de AOW-leeftijd wordt per 1 januari 2033 1-op-1 gekoppeld aan het stijgen van de levensverwachting om de AOW ook in de toekomst betaalbaar te houden. 
• Werkzekerheid én wendbaarheid: het kabinet wil werkzekerheid voor werknemers combineren met meer wendbaarheid voor werkgevers, vooral in het mkb en bij startups. Het kabinet kijkt waar flexibele contracten te onzeker zijn en waar vaste contracten te star zijn, en hervormt de regels waar nodig. Belangrijke randvoorwaarde is dat werkgevers, met name in het mkb en bij startups, voldoende kunnen meebewegen met economische ontwikkelingen.

Met het coalitieakkoord verschuift het kabinet het sociaal beleid van brede bestaanszekerheid naar een sterkere focus op activering. Waar sociale vangnetten vroeger vooral bedoeld waren om mensen een stabiel inkomen en zekerheid te bieden, ligt de nadruk nu op het actief stimuleren van werk en re-integratie, met strengere voorwaarden en versoberde uitkeringen. Veiligheid wordt meer gekoppeld aan inzet en participatie, en minder aan een automatische financiële zekerheid.

Het is nog afwachten of het kabinet voldoende steun zal krijgen om de plannen daadwerkelijk uit te voeren. De uitvoering zal pas plaatsvinden als er een meerderheid in zowel de Tweede als de Eerste Kamer voor de plannen is.

Lees hier het Coalitieakkoord 2026-2030 tussen D66, VVD en CDA met de titel "Aan de slag. Bouwen aan een beter Nederland". 

Heeft u vragen over deze blog? Neem vooral contact met één van onze arbeidsrecht advocaten op: Claire van Beuningen, Henriëtte Dekker, Merel Goldschmidt, en Reggy Thielen.