Toezicht op trustkantoren verscherpt
Zonder vergunning of ontheffing van de Nederlandsche Bank bent u strafbaarHet terrorisme en het witwassen van crimineel geld zijn maatschappelijke problemen waaraan de laatste jaren veel aandacht wordt besteed. Ogenschijnlijk normale bedrijfsactiviteiten kunnen onder bepaalde omstandigheden worden aangemerkt als verdachte praktijken. Zo is sinds 2004 de Wet toezicht trustkantoren (Wtt) van kracht. Het doel van deze wet is het bevorderen van de integriteit van het financiële stelsel in Nederland. De wetgever hanteert hierbij een ruime definitie van het begrip ‘trustkantoor’. Hierbij rijst al snel de vraag of een vergunning of ontheffing van De Nederlandsche Bank (DNB) vereist is. Heeft men deze niet, dan kan de DNB in bepaalde gevallen forse sancties opleggen.
Het trustkantoor
De Wtt merkt een rechtspersoon, vennootschap of natuurlijke persoon aan als trustkantoor, als in opdracht van een derde, bedrijfsmatig of beroepsmatig trustdiensten worden verleend ten behoeve van een ‘doelvennootschap’. Onder trustdiensten verstaan we bestuursdiensten, het verkopen van rechtspersonen, het zijn van trustee en het verlenen van domicilie. Bij domicilieverlening is pas sprake van een trustdienst als er:
- ten behoeve van degene aan wie domicilie wordt verleend, privaatrechtelijk of fiscaal advies
wordt gegeven;
- administratieve werkzaamheden worden verricht;
- hulp wordt geboden bij het opstellen van de jaarrekening;
- bestuurders worden geworven.
In de meeste gevallen richt het trustkantoor zich op het beheer van een doelvennootschap. Het is daarvan bestuurder, zorgt voor een (post)adres en verzorgt de administratieve ondersteuning. In veel gevallen is een trustkantoor betrokken bij het opzetten en onderhouden van internationale concernverhoudingen. Het trustkantoor vormt een belangrijke schakel binnen de financiële dienstverlening.
In de meeste gevallen richt het trustkantoor zich op het beheer van een doelvennootschap. Het is daarvan bestuurder, zorgt voor een (post)adres en verzorgt de administratieve ondersteuning. In veel gevallen is een trustkantoor betrokken bij het opzetten en onderhouden van internationale concernverhoudingen. Het trustkantoor vormt een belangrijke schakel binnen de financiële dienstverlening.
Toezicht
Een trustkantoor coördineert vaak grote geldstromen. Tegelijkertijd heeft het beperkt inzicht in het concern waaraan zij haar diensten verleent. Hierdoor bestaat het gevaar dat het zich - zonder het te weten - bezighoudt met illegale witwasconstructies, of met de financiering van terroristische activiteiten. Het is daarom verboden om vanuit een vestiging in Nederland als trustkantoor werkzaam te zijn zonder vergunning van de DNB. Door een brede definitie van trustkantoor te hanteren, houdt de Wtt het risico op financiële malversaties beheersbaar.
Vergunning, vrijstelling, ontheffing
Om een vergunning of ontheffing te krijgen, dient het trustkantoor een groot aantal gegevens van het trustkantoor te verstrekken aan de DNB. Het gaat dan om de identiteit en antecedenten van bestuurders, commissarissen en andere beleidsbepalers, en alle overige gegevens die de DNB nodig acht bij de beoordeling van de aanvraag. De DNB houdt een register bij waarin de trustkantoren met een vergunning of ontheffing zijn ingeschreven.
Een vergunning kan worden geweigerd als:
- de DNB twijfels heeft over de betrouwbaarheid of betrokkenheid van de beleidsbepalers;
- de structuur van de groep waartoe het trustkantoor behoort volgens de DNB te ondoorzichtig is;
- het trustkantoor niet kan voldoen aan de Wtt.
De minister van Financiën is ook bevoegd aan trustkantoren een vrijstelling te verlenen.
Toezicht en sancties
Na verlening van de vergunning, ontheffing of vrijstelling, staat het trustkantoor onder toezicht van de DNB. De DNB ziet er onder meer op toe dat het trustkantoor de identiteit en achtergrond van de uiteindelijke belanghebbende kent en op de hoogte is van de herkomst en de bestemming van de gelden van de doelvennootschap.
De DNB kan aan het trustkantoor een dwangsom of een bestuurlijke boete tot een bedrag van
€ 900.000 opleggen, wanneer deze zonder of in strijd met de vergunning werkzaamheden verricht, of aanwijzingen van de DNB niet opvolgt. Ook kan de DNB de overtredingen van het trustkantoor openbaar maken, of zelfs overgaan tot strafvervolging.
De DNB kan aan het trustkantoor een dwangsom of een bestuurlijke boete tot een bedrag van
€ 900.000 opleggen, wanneer deze zonder of in strijd met de vergunning werkzaamheden verricht, of aanwijzingen van de DNB niet opvolgt. Ook kan de DNB de overtredingen van het trustkantoor openbaar maken, of zelfs overgaan tot strafvervolging.

