Goodwill verdelen bij echtscheiding?

In het voordeel van de klant kan richting een wederpartij vanzelfsprekend creatief worden omgegaan met het antwoord op de vraag of goodwill dient te worden verdeeld bij een echtscheiding. Maar om de onderhandelingspositie goed te kunnen bepalen, moet het juridisch kader wel bekend zijn.

Indien in een onderneming sprake is van goodwill, die als zelfstandige waarde kan worden gerealiseerd (belichaamde goodwill), zal volgens vaste jurisprudentie de waarde daarvan voor verdeling in aanmerking komen. Ook is inmiddels duidelijk dat persoonlijke onbelichaamde goodwill, die is gebonden aan de persoon van de ondernemer en geen op geld waardeerbare aanspraak oplevert, niet in de verdeling kan worden betrokken. Indien de aanwezigheid van zakelijke onbelichaamde goodwill aannemelijk kan worden gemaakt, lijkt het verdedigbaar dat ook de waarde daarvan dient te worden verdeeld. De Hoge Raad lijkt echter verdeling van zakelijke onbelichaamde goodwill niet toe te staan indien de betreffende ondernemer deze op het moment van verdeling niet kan realiseren.

Bovenstaande samenvatting volgt uit het drietal belangrijkste arresten van De Hoge Raad (van 9 maart 1951, 12 oktober 2001 en 31 mei 2002) over dit onderwerp. Hoewel de Hoge Raad zich diverse keren heeft uitgelaten over de kwalificatie van goodwill, blijkt dit in de praktijk nog niet zo eenvoudig te zijn. De criteria zijn immers ruim geformuleerd. Ook kan de peildatum voor de waardering van eventueel te verdelen goodwill nog tot een enorme discussie leiden. Er dient dan ook heel nauwkeurig te worden gekeken naar alle omstandigheden van het geval.

Enkele voorbeelden van al dan niet te verdelen goodwill zijn:

- goodwill bij een damesmodebedrijf (belichaamde goodwill) wel verdelen;

- goodwill bij een maatschap van een medisch specialist (belichaamde goodwill) wel verdelen, maar het moment van waardering van de goodwill is niet per definitie het moment van verdeling zelf;

- goodwill bij een advocatenmaatschap (onbelichaamde persoonlijke goodwill) niet verdelen, want de waarde van deze goodwill kan niet worden overgedragen en levert bij overlijden geen op geld waardeerbare aanspraak op.

Voor vragen over dit onderwerp neemt u contact op met Elize Putters, advocaat Personen- en Familierecht bij Dijkstra Voermans.