Agentuur en commerciële activiteiten

De agentuurovereenkomst is de overeenkomst, waarbij een handelsagent bemiddelt bij de totstandkoming van een overeenkomst tussen de producent/leverancier (principaal) en de koper van een product. De agent sluit overeenkomsten af in naam en voor rekening van de principaal. Ook een franchiserelatie kan elementen van agentuur in zich hebben, zeker in de dienstverlening.

In een procedure bij de rechtbank in Almelo vorderde een agent een schadevergoeding van zijn principaal. Deze principaal, een Spaanse reisartikelenfabrikant, had de overeenkomst met onmiddellijke ingang ontbonden, toen hij ontdekte dat de agent concurrerende activiteiten verrichtte. De principaal hield daarbij geen rekening met de wettelijke opzegtermijn voor agenten. De agent vorderde zowel zijn misgelopen provisie als ook een vergoeding voor de door haar gekweekte goodwill van het merk in Nederland.

De rechter heeft in deze zaak geoordeeld dat het opzetten van zelfstandige commerciële activiteiten door een agent een ‘dringende reden’ oplevert voor de principaal om de agentuurovereenkomst per direct te beëindigen. De rechter achtte daarbij van belang dat de agent al geruime tijd bezig was om commerciële activiteiten te ontwikkelen. Ook het feit dat geen overleg was gepleegd en geen toestemming was gevraagd, speelde mee in het oordeel. Van de principaal kon redelijkerwijze niet gevergd worden om de agentuurovereenkomst nog langer in stand te laten.

Bij agentuur is een ‘dringende reden’ een zogenaamde wettelijke rechtvaardigingsrond. Het rechtvaardigt een voortijdige beëindiging van een agentuurovereenkomst. Eveneens is het een rechtvaardiging voor het niet in acht nemen van een (wettelijke) opzegtermijn. De principaal was niet verplicht tot het betalen van schadevergoeding aan de agent.